Quinque annos natum -- fortasse quattuor, nescio -- parentes ipsi me furti litterarum incusaverunt. Locum e libro in papyrum exscribentem conspexerunt, ut recusatione contempta me de malis plagii (dico pace Martialis*) docuerunt. Pro certo, mens mihi studiosa hanc doctrinam prolixe accepit, et dum a calumnia refugit.
Nam, velut infans quisque, perdoctus eram dinosaurorum. Videlicet omnes de eis libros legi, et per otium -- immo, per officium, per pietatem quidem -- novos adsidue petii. Attamen tam eruditus horum studiorum fui ut raro liber quivis scientiam novam protulerit, sed libros omnes etiam legere volui, sicut nos, O cari lectores lectricesque carae, nonnumquam prooemium libri litterarum Ciceronis legeremus ; scimus qui Tullius sit et vitas illius, sed et speramus hilum scientiae aut novum aut oblitum exortum iri. Ita omnes codices in bibliotheca opppidi perlegi ut nova et recondita indagarem. His dictis, narrabo :
Die quodam autumnali in atrio solus difformi in lecto** tranquille molem librorum perlego, cum locus magni momenti animum somniculosum quassavit. Dixit*** dinosauros omnes, ut scimus, mortuos esse, sed et eorum progeniem ubique videre possumus : eas nuncupamur aves. Quam imaginis mundi eversionem ! Nullus liber adhuc tale mirum patefecerat, nullus scriptor tale mysterium pandere ausus est. Attonitus locum iterum ac iterum mihimet recitavi, illationes et consequentia capere petens. Debeo, mihimet inquam, huius loci numquam oblivisci. Constitui igitur in codicillo verbatim exscribere, ut antea recognoscerem.
Itaque ad cubiculum cucurri papyrum stylumque petitum. Sic munitus rursum properavi ut percaute laborem inciperem. Sescenti, ut visum'st, horas operose haec viginti ferme verba persignabam. Necesse erat quam fideliter describere, ne error intellectum macularet. Sic coepi discipulum fieri impigrum.
Dum molior, advenit mater. Quid, inquit, facis, O mi fili ? Librum ostendi et, meminisse, aio, huius me oportet. O nefas ! inquit mater, tu non scripsisti, ita exscribendo furaris. Non furor, inquam, O mater, verba non dico mea, sed eorum recordari in animo habeo. Exinde perlonge narrabat annos quibus discipula erat, et poenas plagiariorum in schola horrifice depingebat. Conatus sum explicare quid facerem et qua de causa ; surdis cecini.
---
* ex M. Valerii Martialis epigrammaton libro I
52
Commendo tibi, Quintiane, nostros —
nostros dicere si tamen libellos
possum, quos recitat tuus poeta —:
si de seruitio graui queruntur,
adsertor uenias satisque praestes,
et, cum se dominum uocabit ille,
dicas esse meos manuque missos.
Hoc si terque quaterque clamitaris,
inpones plagiario pudorem.
** saeculum erat 1970s ; non erat lectus quin difformis.
*** circumloquor, nec transferro, nec furor quidem.